ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑ

Η κλινική εποπτεία απευθύνεται σε ψυχολόγους και ψυχοθεραπευτές που βρίσκονται σε εκπαίδευση ή ασκούν ήδη κλινικό έργο, καθώς και σε φοιτητές μεταπτυχιακών και διδακτορικών προγραμμάτων σε εφαρμοσμένα κλινικά πεδία. Αφορά όσους επιθυμούν να επεξεργαστούν σε βάθος την πρακτική τους, να διερευνήσουν δυσκολίες που ανακύπτουν στη θεραπευτική εργασία και να διαμορφώσουν έναν δικό τους, κλινικά υπεύθυνο τρόπο εργασίας.

 

Η εποπτεία δεν περιορίζεται στην τεχνική καθοδήγηση ούτε στη «διόρθωση» της πρακτικής. Εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο ο θεραπευτής εμπλέκεται στην κλινική συνάντηση, στη θέση που καταλαμβάνει απέναντι στον θεραπευόμενο και στα σημεία όπου η διαδικασία μοιάζει να ακινητοποιείται, να επαναλαμβάνεται ή να οδηγείται σε αδιέξοδο. Μέσα από την παρουσίαση και την επεξεργασία του υλικού μπορεί να αναδειχθεί ένα σημείο που μεταβάλλει την ανάγνωση της περίπτωσης και τον προσανατολισμό των παρεμβάσεων.

 

Αφετηρία αποτελούν οι περιπτώσεις, τα ερωτήματα και οι δυσκολίες που φέρνει ο εποπτευόμενος. Δεν απαιτείται μια πλήρης, συνεκτική ή «σωστή» παρουσίαση. Η προσοχή στρέφεται τόσο σε όσα αναφέρονται για τον θεραπευόμενο όσο και στον τρόπο με τον οποίο η περίπτωση αφηγείται και συγκροτείται: στις αμφιβολίες, στις παραλείψεις, στα σημεία που επιμένουν και σε ό,τι δυσκολεύει τον θεραπευτή να ακούσει, να σκεφτεί ή να παρέμβει.

 

Η θέση του επόπτη δεν είναι εκείνη του κριτή ή του κατόχου της ορθής απάντησης. Αυτό δεν καταργεί την κατεύθυνση και την ευθύνη της εποπτικής εργασίας. Η εποπτεία επιτρέπει να εξετάζονται οι κλινικές διατυπώσεις, οι παρεμβάσεις και οι συνέπειές τους, καθώς και τα όρια του θεραπευτή και του πλαισίου στο οποίο εργάζεται. Ζητήματα δεοντολογίας, εμπιστευτικότητας, επαγγελματικών ορίων, αξιολόγησης και διαχείρισης κινδύνου, προστασίας και ενδεχόμενης παραπομπής αποτελούν μέρος της επεξεργασίας, όταν ανακύπτουν σε σχέση με την περίπτωση.

 

Οι δυσκολίες, η αβεβαιότητα και τα όρια της πρακτικής μπορούν να διατυπωθούν χωρίς να θεωρούνται αυτομάτως ενδείξεις ανεπάρκειας. Η εποπτεία δεν υποκαθιστά την προσωπική θεραπεία του εποπτευομένου. Στοιχεία της προσωπικής του εμπειρίας εξετάζονται μόνο στον βαθμό που επηρεάζουν την κλινική του θέση ή την εργασία με τον συγκεκριμένο θεραπευόμενο.

 

Το κλινικό υλικό παρουσιάζεται και συζητείται χωρίς περιττά αναγνωριστικά στοιχεία και με σεβασμό στην εμπιστευτικότητα. Η διαφύλαξη του απορρήτου αποτελεί ουσιώδη ευθύνη σε κάθε στάδιο της εποπτικής διαδικασίας.

 

Η εποπτεία δεν αποβλέπει στην αναπαραγωγή ενός ενιαίου ή «ορθού» προτύπου πρακτικής. Επιδιώκει να ενισχύσει την κριτική σκέψη, την αυτονομία και την ικανότητα του θεραπευτή να επιτρέπει στην ιδιαιτερότητα κάθε περίπτωσης να προσανατολίζει την εργασία του και να αναλαμβάνει την ευθύνη των παρεμβάσεών του. Τι στη θέση του θεραπευτή χρειάζεται να μετακινηθεί, ώστε η εργασία να μπορέσει να συνεχιστεί διαφορετικά;